Lasy w okolicach Żagania, część druga

W drugiej części wędrówki po lasach dawnej Puszczy Żagańskiej odwiedzimy nieistniejące osady i opuszczone cmentarze. Nasz szlak będzie znakowany kolorem niebieskim – taką barwę mają bowiem odłamki szlaki, czyli żużlu powstającego jako odpad przy wytopie szkła. Szlakę wykorzystywano niegdyś w tych stronach w budownictwie, uzupełniając nią mury budynków wznoszonych z kamienia i cegły. Dziś w wielu miejscach fragmenty szlaki wciąż pobłyskują w ocalałych fragmentach ścian i na zarośniętych gruzowiskach. Nie ma ich tylko na zapomnianych cmentarzach ewangelickich, do których prowadzą kręte, mocno zarośnięte i rzadko używane ścieżki.

Czytaj dalej „Lasy w okolicach Żagania, część druga”

Lasy w okolicach Żagania, część pierwsza

W poszukiwaniu leśnych zabytków i pamiątek przeszłości wyruszamy w Bory Dolnośląskie. Ten ogromny, zwarty kompleks leśny – jeden z największych w Środkowej Europie – leży w południowo-zachodniej Polsce, pomiędzy Nysą Łużycką i Bobrem, na pograniczu ziemi lubuskiej i Dolnego Śląska. W średniowieczu niezmierzone leśne połacie Borów zostały podzielone pomiędzy różnych właścicieli, a śladem tych podziałów są zachowane do naszych czasów nazwy kompleksów leśnych: Puszcza Zgorzelecka, Puszcza Osiecznicko-Kliczkowska, Puszcza Małomicka, Szprotawska, Przemkowska i inne. My rozpoczniemy naszą wędrówkę od lasów położonych na południe i południowy zachód od Żagania, czyli od dawnej Puszczy Żagańskiej.

Czytaj dalej „Lasy w okolicach Żagania, część pierwsza”

Lasy krakowskie, część trzecia

Ostatnia część naszej wędrówki po lasach krakowskich prowadzi na wapienne wzgórza wokół Tyńca i Podgórek Tynieckich. Pod koniec XIX wieku autorzy Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego opisywali ten obszar jako płaskowzgórze (…) stromo sterczące nad okolicznemi nizinami* i porównywali go do naturalnej fortecy, która od strony zachodniej broniła dostępu do dawnej stolicy Polski i strzegła przebiegających w pobliżu traktów handlowych. Do Krakowa tereny te zostały włączone dopiero w roku 1973. Do naszych czasów w miejscowym krajobrazie zachowało się wiele elementów świadczących o jego wiejskiej przeszłości. Są stare, drewniane wiejskie domy oraz rozległe przestrzenie będące pozostałością po dawnych terenach rolnych. Jest też sporo uroczysk i kompleksów leśnych, które określane są często wspólnym mianem Lasów Tynieckich.

Czytaj dalej „Lasy krakowskie, część trzecia”

Lasy krakowskie, część druga

W drugiej części wędrówki po lasach krakowskich udajemy się na prawy, południowy brzeg Wisły. Po przekroczeniu rzeki stajemy na terenie Podgórza, dawnego wolnego miasta królewskiego, założonego jednak nie przez królów polskich, ale przez cesarza austriackiego Józefa II w roku 1784, po I rozbiorze Polski. Podgórze stanowiło odrębny organizm miejski przez blisko półtora wieku, aż do roku 1915, kiedy zostało włączone ostatecznie do Krakowa i stało się jedną z jego dzielnic. To właśnie tutaj, na terenie Podgórza oraz otaczających go dawniej wsi znajdują się kolejne leśne uroczyska obfitujące w pamiątki przeszłości: Skałki Twardowskiego, Kostrze, Górka Pychowicka, Borek Fałęcki i Krzemionki.

Czytaj dalej „Lasy krakowskie, część druga”

Lasy krakowskie, część pierwsza

Lasy krakowskie składają się z kilkunastu uroczysk rozrzuconych po obu stronach Wisły, od Zwierzyńca po Nową Hutę i od Podgórza po Lasy Tynieckie. Każde uroczysko posiada swoją nazwę i historię, która często sięga czasów poprzedzających wchłonięcie tych miejsc przez krakowską aglomerację. Największy z kompleksów, Las Wolski, opisaliśmy na łamach Kultury w lesie w roku 2017. Teraz wyruszamy na poszukiwanie kolejnych leśnych zabytków i miejsc historycznych. Zaczynamy od Uroczyska Sikornik, które stanowi naturalne przedłużenie Lasu Wolskiego na wschód, w kierunku centrum Krakowa.

Czytaj dalej „Lasy krakowskie, część pierwsza”

Lasy wokół Łeby, część trzecia

Zapraszamy na trzecią i zarazem ostatnią część przewodnika po nadmorskich lasach w okolicach Łeby. Po zwiedzeniu latarni morskich, wojskowych punktów obserwacyjnych, schronów, wyrzutni rakiet i tajemniczych budowli z czasów II wojny, będziemy tym razem szukać nieistniejących osad i starych cmentarzy. Trasa ma charakter wybitnie nostalgiczny, a towarzyszące jej znaleziska są szczególne i często niezwykle przejmujące. Niewyraźne zarysy domów, fragmenty fundamentów, pojedyncze cegły, zardzewiałe zawiasy, gwoździe, metalowe naczynia i przedmioty codziennego użytku, połamane krzyże i nagrobki z nieczytelnymi inskrypcjami. A wszystko to zatopione w magiczno-gorzkiej atmosferze przemijania, którą znamy już z Jury, lasów roztoczańskich i Beskidu Niskiego…

Czytaj dalej „Lasy wokół Łeby, część trzecia”

Leśne cmentarze Kultury w lesie

W specjalnym, listopadowym wydaniu Kultury w lesie zapraszamy na wędrówkę śladem leśnych cmentarzy i mogił. W naszym przewodniku opisaliśmy ich do tej pory prawie sto, od Roztocza, przez Beskid Niski i Jurę Krakowsko-Częstochowską aż po Pomorze. Spośród cmentarzy wiejskich, żydowskich i epidemicznych, mogił powstańczych i partyzanckich oraz wojennych nekropolii z czasów obydwu wojen światowych wybraliśmy miejsca, które w sposób szczególny zapadły nam w pamięć podczas leśnych eskapad i poszukiwań…

Czytaj dalej „Leśne cmentarze Kultury w lesie”

Lasy wokół Łeby, część druga

W drugiej części wędrówki po okolicach Łeby wyruszamy do miejsc, które przez długie dziesięciolecia były tajne, pilnie strzeżone i całkowicie niedostępne dla zwykłych śmiertelników. Najpierw udamy się na zachód, w stronę Mierzei Łebskiej. W latach drugiej wojny światowej istniał tutaj niemiecki doświadczalny ośrodek rakietowy, w którym testowano pociski przeciwlotnicze oraz prototypy współczesnych rakiet balistycznych. Później odwiedzimy położone po drugiej stronie Jeziora Łebsko pozostałości punktu obserwacyjnego związanego z ośrodkiem rakietowym oraz ukryte w lesie pod Ulinią relikty dawnych niemieckich radarów. Wędrówkę zakończymy na innej mierzei, tym razem Sarbskiej, gdzie w latach powojennych istniała jednostka wojskowa, nomen omen, rakietowa.

Czytaj dalej „Lasy wokół Łeby, część druga”