Zamek Wołek koło Porąbki w czasach swojej świetności miał wszystko, czego można oczekiwać od porządnej, średniowiecznej warowni. Stał na wzgórzu, z którego rozciągał się widok na dolinę Soły i prowadzący w dole szlak handlowy na Węgry. Był otoczony fosą i podwójnym pierścieniem murów. Miał zwodzony most z kamiennym przyczółkiem i basztą bramną, owalny majdan, kamienną wieżę mieszkalną i własną studnię.
Czytaj dalej „Zamek Wołek w Beskidzie Małym”
Ze stacji kolejowej w Inwałdzie na górę Gancarz w Beskidzie Małym jest niewiele ponad sześć kilometrów w dal i trochę ponad pięćset metrów w górę. Taką trasę można teoretycznie pokonać w dwie godziny. W praktyce trudno to zrobić ze względu na niezwykłe, nawet jak na warunki beskidzkie, nagromadzenie kapliczek. Na szlaku królują Matki Boże: Inwałdzka, Kalwaryjska i Częstochowska. Są też Chrystusy Frasobliwe, jeden św. Hubert i jeden bardzo staro wyglądający drewniany krzyż, zaraz na początku trasy. A ponieważ do każdej kapliczki wypada zajrzeć, a przy niektórych wręcz trzeba usiąść choćby na chwilę, robi się z tych sześciu kilometrów w dal i pięciuset metrów w górę prawdziwa wyprawa. I o tym należy pamiętać, idąc z Inwałdu na Gancarz w Beskidzie Małym 🙂
Czytaj dalej „Kapliczki przy szlaku na górę Gancarz”
Jedna z najbardziej niezwykłych beskidzkich kapliczek jest zawieszona na starym świerku pod przełęczą Beskidek między Leskowcem i Potrójną w Beskidzie Małym. Na metalowej tabliczce napisano, że jest ona „poświęcona ludziom przechodzącym tędy przez 200 lat na jarmark do Andrychowa z Targoszowa, Kukowa, Krzeszowa”. Potocznie mówi się o niej – kapliczka kupiecka.
Bywa czasem tak, że klasztor w Kalwarii Zebrzydowskiej i kalwaryjskie ścieżki dosłownie pękają w szwach od tłumu pielgrzymów i turystów. Na takie dni warto mieć w zanadrzu wariant awaryjny w postaci miejsca, gdzie zawsze panuje spokój i cisza. Na przykład stara droga pod górą Żar. Kiedyś prowadził tędy lokalny szlak handlowy i pielgrzymkowy, którym do Kalwarii uczęszczali pątnicy ze Śląska i dawnego księstwa oświęcimskiego. Dziś ta kręta i malownicza leśna droga jest przeważnie pusta…
Czytaj dalej „Stara droga pod górą Żar”
Borek w Skępem na ziemi dobrzyńskiej to trochę park, a trochę las – wspomnienie dawnej puszczy. Spośród wielu innych Borków, którymi usiane są polskie mapy, ten skępski wyróżnia się położeniem i niezwykłą historią. Wciśnięty pomiędzy miasteczko, jezioro i klasztor bernardynów ze znanym sanktuarium maryjnym, od wieków trzyma się dzielnie w tych samych, niezmiennych granicach. Tajemnica jego długowieczności kryje się w środku lasku, gdzie w otoczeniu zabytkowego cmentarza stoi niepozorna, murowana kapliczka…
Czytaj dalej „Las Borek w Skępem”
Historia w Setnicy zatoczyła koło doskonałe. W chwili założenia osady w roku 1773 była tu jedna chata, w której mieszkał pasterz owiec. Po 250 latach znowu jest tu tylko jeden budynek mieszkalny, do tego użytkowany tylko czasowo. Wszystko, co istniało pomiędzy i w międzyczasie, zniknęło. Piętrowy pałac z 1912 roku, gorzelnia, mleczarnia, zabudowania gospodarcze. Po mieszkańcach pozostał położony w głębi lasu cmentarz ze splądrowanymi po wojnie kryptami grobowymi dawnych właścicieli majątku. Setnica, wcześniej Letnica, a przed wojną Wilhelmshof. Dziś puste i ciche miejsce na skraju puszczy…
Czytaj dalej „Koło historii w Setnicy”
Z Puszczą Drawską wokół wsi Orle było trochę jak z szekspirowskim Lasem Birnam. Przez długi czas trzymała się z dala od ludzkich siedzib, oddzielona od osady bezpiecznym, szerokim pasem otwartych terenów. Dziś te otwarte przestrzenie można zobaczyć już tylko na starych mapach. Wszystko zmieniło się na początku XX wieku, kiedy majątek Orle, wtedy niemieckie Wordel, zakupił Alexander von Oertzen. Nowy właściciel był wielkim miłośnikiem gospodarki leśnej, a w szczególności zalesień. To za jego sprawą świeżo nasadzony las podszedł prawie pod same płoty gospodarstw, zmieniając na zawsze krajobraz miejscowości.
Czytaj dalej „Orle w Puszczy Drawskiej”
Czy grodzisko nad jeziorem Bytyń Wielki to castrum Bitom z kronik Galla Anonima i Jana Długosza? Gród zdobyty w 1106 roku przez polskie wojska maszerujące na Pomorze? A jeżeli tak, to w jaki sposób poradził sobie z tą twierdzą dowodzący wyprawą Skarbimir, komes Bolesława Krzywoustego? Czy szturmował od wschodu, przez drewniany most przerzucony nad wodami jeziora? Czy most już wtedy istniał? O grodzie nie wiemy na razie nic pewnego. Odnalezione tutaj drobne przedmioty: grot strzały, odłamki naczyń i cegieł i trochę przepalonych kości to wciąż za mało. Grodzisko, jedno z największych w regionie, pozostaje tajemnicą.
Czytaj dalej „Grodzisko nad jeziorem Bytyń Wielki”