Leśne cmentarze Kultury w lesie

W specjalnym, listopadowym wydaniu Kultury w lesie zapraszamy na wędrówkę śladem leśnych cmentarzy i mogił. W naszym przewodniku opisaliśmy ich do tej pory prawie sto, od Roztocza, przez Beskid Niski i Jurę Krakowsko-Częstochowską aż po Pomorze. Spośród cmentarzy wiejskich, żydowskich i epidemicznych, mogił powstańczych i partyzanckich oraz wojennych nekropolii z czasów obydwu wojen światowych wybraliśmy miejsca, które w sposób szczególny zapadły nam w pamięć podczas leśnych eskapad i poszukiwań…

Continue reading

Lasy wokół Łeby, część druga

W drugiej części wędrówki po okolicach Łeby wyruszamy do miejsc, które przez długie dziesięciolecia były tajne, pilnie strzeżone i całkowicie niedostępne dla zwykłych śmiertelników. Najpierw udamy się na zachód, w stronę Mierzei Łebskiej. W latach drugiej wojny światowej istniał tutaj niemiecki doświadczalny ośrodek rakietowy, w którym testowano pociski przeciwlotnicze oraz prototypy współczesnych rakiet balistycznych. Później odwiedzimy położone po drugiej stronie Jeziora Łebsko pozostałości punktu obserwacyjnego związanego z ośrodkiem rakietowym oraz ukryte w lesie pod Ulinią relikty dawnych niemieckich radarów. Wędrówkę zakończymy na innej mierzei, tym razem Sarbskiej, gdzie w latach powojennych istniała jednostka wojskowa, nomen omen, rakietowa.

Continue reading

Lasy wokół Łeby, część pierwsza

Kultura w lesie zaprasza nad Bałtyk! Trzy kolejne miesiące spędzimy w okolicach Łeby, jednego z najbardziej znanych polskich kurortów nadmorskich.
W pierwszej części udamy się do miejsc, które położone są wprawdzie w lesie, ale ich historia i zaplanowane przez ludzi przeznaczenie związane są ściśle z morzem. Kryterium jest niecodzienne, ale w tej okolicy znajduje się kilka obiektów, które z powodzeniem je spełniają. Zacznijmy od miejsca z najdawniejszym rodowodem…

Continue reading

Lasy w okolicach Kroczyc

Niektórzy mówią, że serce Jury bije właśnie tutaj, pomiędzy Kroczycami i Włodowicami, wśród skał i lasów Góry Zborów, Skał Kroczyckich, Rzędkowickich, Podlesickich i Morskich. Wapienne ostańce o fantastycznych kształtach wyglądają tak, jakby stały w tej okolicy od zawsze. Z miejscowymi lasami sprawa nie jest jednak już taka prosta. Na mapach z połowy XIX i początku XX wieku widać jedynie kilka niewielkich kompleksów, które rozdzielone są wielkimi połaciami otwartych terenów. Był to czas intensywnej eksploatacji lasów oraz rozwoju rolnictwa i hodowli zwierząt, głównie kóz i owiec. W samych tylko Podlesicach żyło ich przed wojną około 300-400. Każdego ranka „od śniegu do śniegu” zwierzęta pędzono na pastwiska, pod które zajmowany był każdy skrawek gruntu zbyt skalistego, by coś na nim uprawiać. Las nie miał w tej sytuacji większych szans na ekspansję, z trudem bronił jedynie swych poszarpanych granic.

Continue reading

Mamy tablicę w Dolinie Będkowskiej!

Z przyjemnością informujemy, że w Dolinie Będkowskiej, jednym z najpiękniejszych zakątków Jury, stanęła pierwsza w Polsce tablica informacyjna Kultury w lesie. Znajdują się na niej fotografie i informacje dotyczące zabytków i pamiątek przeszłości w lasach wokół Doliny. Są tam krótko opisane m.in. dwa grodziska, droga patrolowa na dawnej granicy zaborów oraz system niemieckich umocnień z 1944 roku. Tablica stoi u stóp Sokolicy, przy gospodarstwie agroturystycznym Brandysówka. Na pomysł jej ustawienia wpadli właściciele gospodarstwa oraz miłośnicy sportów wspinaczkowych z Fundacji Wspinka, którym w tym miejscu serdecznie dziękujemy za inicjatywę i jej realizację! O leśnych tajemnicach Doliny Będkowskiej można także poczytać nie wychodząc z domu, w artykule zamieszczonym na łamach naszego przewodnika TUTAJ.

Lasy wokół Ogrodzieńca

Ogrodzieniec to niewielkie jurajskie miasteczko położone kilka kilometrów na południowy wschód od Zawiercia. Jest tutaj późnobarokowy kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, kilka zabytkowych kapliczek oraz odnowiony niedawno i aspirujący do roli rynku Plac Piłsudskiego. Nie ma za to turystów, którzy przeważnie od razu jadą do leżącego dwa kilometry dalej Podzamcza, gdzie wznoszą się ruiny słynnego zamczyska. W powszechnej bowiem świadomości to właśnie jest Ogrodzieniec: wspaniałe orle gniazdo, jedna z największych atrakcji regionu, żelazny punkt w programie każdej wycieczki po Jurze. Potężna warownia, choć zrujnowana, jak przed wiekami rzuca cień na całą okolicę. W tym cieniu pozostają także ogrodzienieckie lasy, które do cna przesycone są atmosferą militarną. Wystarczy wspomnieć, że na kilkanaście obiektów, jakie trafiły właśnie do Kultury w lesie, zaledwie kilka można od biedy zaliczyć do zabytków cywilnych…

Continue reading

Opuszczona osada Czerwony Strumień

Kolejna nieistniejąca osada w naszym przewodniku. W poszukiwaniu zagarniętych przez las śladów dawnego życia udajemy się tym razem w Góry Bystrzyckie, w górę Czerwonego Strumienia, ścieżką prowadzącą wzdłuż polsko-czeskiej granicy, kilka kilometrów na zachód od sudeckiego Międzylesia. Wędrujemy przez okolicę, w której od XIV wieku wydobywano rudę żelaza, przerabianą następnie w kuźnicy w pobliskim Boboszowie. Pod koniec XVI stulecia właściciele okolicznych dóbr z rodziny von Tschirnhaus założyli osadę, która przyjęła nazwę od potoku (niem. Rothflössel). W 1764 roku przyszedł na świat najbardziej znany mieszkaniec wioski, Joseph Knauer, późniejszy biskup wrocławski. W tym samym mniej więcej czasie mieszkał tutaj kamieniarz Franz Hornich, twórca rokokowych schodów oraz kamiennych figur dla kościoła w pobliskim Neratovie. Poza tym Czerwony Strumień był jedną z wielu skromnych, niczym nie wyróżniających się wiosek sudeckich, a jego mieszkańcy prowadzili spokojne życie utrzymując się z rolnictwa i drobnego rzemiosła.

Continue reading